خورشیدگرفتگی دورگه برای بچه‌‌های غرب

ASE2012-2036w

امتیاز و حق نشر تصویر: Fred Espenak

خورشیدگرفتگی از جمله پدیده‌هایی است که از گذشته‌های دور افراد بسیاری را شیفته‌ی خود کرده است. به طوری که امروز در جهان تورهای گوناگونی برای رصد این پدیده شکل می‌گیرد و این نشان از علاقه‌‌ی بیش از حد معمول مردم جهان به پدیده ای نجومی است. سال ۲۰۱۳ میزبان ۲ خورشید گرفتگی است. یکی از آن‌ها در ماه می صورت گرفت که بسیاری از مردم سراسر جهان برای رصد آن راهی استرالیا شدند. زیرا استرالیا و به عبارت دیگر ناحیه‌ی کوینزلند بهترین مکان برای رصد این خورشیدگرفتگی حلقوی تلقی می‌شد. با وجود این‌که این خورشیدگرفتگی در بسیاری از نقاط دنیا رویت‌پذیر نبود اما این علت خوبی برای ندیدن آن نبود. چند نهاد از جمله مرکز علوم فضایی شرکت کوکاکولا شرایطی را فراهم کرد تا مردم سراسر جهان بتوانند از طریق اینترنت این خورشیدگرفتگی را به طور زنده ببینند. البته با توجه به سرعت سرسام‌آور اینترنت در ایران بسیاری خورشیدگرفتگی را یا با تأخیر دیدند یا پس از مدتی آن را دانلود کردند و در ویدیو پلیر خود نگاه کردند و سعی کردند که به خود تلقین کنند که به صورت زنده این پدیده را می‌بینند. اما شاید برای این خورشیدگرفتگی که قرار است تا دو روز دیگر به وقوع بپیوندد لازم نباشد که به سرعت اینترنت‌تان متوسل شوید. کافی است ساکن غرب ایران باشید یا با آن‌جا سفر کنید آن‌گاه می‌توانید مراحل پایان خورشیدگرفتگی «دوگانه» با دو چشم بینای خود رصد کنید. اما اگر این شرایط برای‌تان فراهم نیست بهتر است کلاً فراموش‌اش کنید.

خورشیدگرفتگی دورگه
november-3-solar-eclipseخورشیدگرفتگی هیبریدی یا دورگه یا دوگانه یا حلقوی-کلی از آن خورشیدگرفتگی‌های نادر است که اگر فرض کنیم در طول یک قرن ۲۵۰ خورشیدگرفتگی رخ دهد حدود ۷ یا ۸ تای آن‌ها خورشیدگرفتگی دوگانه خواهد بود. دوگانه بودن این خورشیدگرفتگی از این بابت است که هر دو خورشیدگرفتگی آشنای ذهن ما یعنی حلقوی و کلی را به نمایش خواهد گذاشت. خورشیدگرفتگی دوازده آبان از اطلس شمالی و شرق ایالات متحده آغاز می‌شود. در ابتدا به صورت حلقوی خواهد بود به این معنی که نواحی در معرض خورشیدگرفتگی در نیم‌سایه‌ی زمین قرار دارند. رفته رفته با رسیدن به نیمه‌های مسیر گرفت، خورشیدگرفتگی کلی رخ می‌تابد به این به معنی که این نواحی از زمین در سایه‌ی ماه قرار گرفته‌اند و اگر خورشیدگرفتگی ادامه پیدا کند دوباره باید به صورت حلقوی خاتمه یابد. علت‌اش هم گرد بودن و انحنای زمین است. اگر سطحی که خورشید گرفتگی در آن اتفاق می‌افتد را کمان فرض کنیم آغاز خورشیدگرفتگی از گوشه‌ی کمان خواهد بود که ارتفاع کمتری نسبت به اواسط آن دارد و نیم‌سایه‌ی ماه روی زمین خواهد افتاد. مثل این می‌ماند که فاصله‌ی ماه از زمین بیشتر باشد و به این ترتیب خورشیدگرفتگی به صورت حلقوی خواهد بود. اما با گذشت زمان و رسیدن به میانه‌ی گرفت یا همان اواسط کمان فرضی، فاز نیم‌سایه به سایه تغییر می‌کند و خورشیدگرفتگی کلی رخ خواهد داد. خورشیدگرفتگی آبان ۱۲ هم یکی از این خورشیدگرفتگی‌هاست.

ما می‌توانیم ببینیم؟
برای دیدن گرفت کلی یا حلقوی باید دقیقاً در مسیر گرفت قرار داشته باشید که مسیر نسبتاً باریکی است. برای خورشیدگرفتگی پش رو طولانی‌ترین گرفت هم در جایی نزدیک به غرب قاره‌ی آفریقا در نزدیکی کشور لیبریاست که ساکنان آن ناحیه گرفت کلی معادل یک دقیقه و ۳۹ ثانیه را تجربه خواهند کرد. اگر در این مسیر حضور نداشته باشید خورشیدگرفتگی را به صورت جزئی خواهید دید. خورشیدگرفتگی برای نواحی شرقی آمریکا که آغاز خورشیدگرفتگی هم از همان‌جاست در صبحگاه و در حین طلوع خورشید صورت می‌پذیرد و برای ما ایرانی‌ها که در پایان راه داریم در هنگامه‌ی غروب خورشید رخ خواهد داد آن هم برای ساکنان نیمه‌ی غربی کشور. به این معنی که استان‌های آذربایجان شرقی و غربی و چهارمحال بختیاری و فارس و خوزستان در هنگام غروب خورشید و با داشتن افقی باز می‌توانند خورشیدگرفتگی جزئی را ببینید و سهمی از این خورشیدگرفتگی نادر داشته باشند. البته این معنی‌اش این نیست که مثلاً تهرانی‌ها نمی‌توانند خورشیدگرفتگی را ببینند با توجه به نقشه‌ای که برای این خورشیدگرفتگی ارایه شده است آن‌ها نیز این امکان را خواهند داشت اما در حین گرفت ارتفاع خورشید حدود ۲ درجه از افق خواهد بود. حال بروید و  منطقه‌ای پیدا کنید تا افقی باز داشته باشد و بتوانید ۲ درجه بالای آن را ببیند! شاید با رفتن به ارتفاعات و ایجاد افق منفی برای خودتان بتوانید تلاشی انجام دهید اما آن‌چنان تأثیر گذار نخواهد بود. برای این‌که ببیند شرایط منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنید از نظر خورشیدگرفتگی ۱۲ آبان چگونه است می‌توانید به این نقشه‌ای که ناسا تهیه کرده مراجعه کنید و با نشانه‌گذاری منطقه‌ی خود آمار مربوط به خورشیدگرفتگی را مشاهده کنید.

Map mini

امتیاز تصویر: : Michael Zeiler, @EclipseMaps – برای دیدن نمایی بزرگ تر روی تصویر کلیک کنید

اگر شرایطی برای‌تان مهیا نیست تا بتوانید با این خورشیدگرفتگی را ببینید و سرعت اینترنت‌تان هم تعریفی ندارد کلاً این نوشته را نادیده بگیرید و پس از کار یکشنبه مستقیماً به منزل بروید و استراحت کنید. اما اگر سرعت اینترنت‌تان تحمل‌پذیر است رصدخانه‌ی اسلوه همیشه برنامه‌ای برای این پدیده‌ها دارد و می‌توانید خورشیدگرفتگی را به صورت زنده از وب‌سایت این رصدخانه یا صفحه‌ی یوتیوب‌اش تماشا کنید.

درباره نویسنده

173مطلب نوشته است .

mziyazi@gmail.com

  • علی

    گویا نویسنده سعی می‌کنند آدم با نمکی هم باشند!!

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress