کُبالت پرتوزا در ابرنواختر SN2014J

سحابی شکل‌گرفته از باقی‌مانده‌ی ابرنواختر کپلر. امتیاز تصویر:  NASA/ESA/JHU/R.Sankrit & W.Blair

سحابی شکل‌گرفته از باقی‌مانده‌ی ابرنواختر کپلر. امتیاز تصویر: NASA/ESA/JHU/R.Sankrit & W.Blair

کبالت ۵۶ نیمه عمر ۷۷ روزه دارد و در شرایط معمولی در طبیعت وجود ندارد. اگر در جست‌وجوی این ایزوتوپ هستید، سری به کیهان بزنید چراکه در انفجار ابرنواختری مقدار زیادی از آن را می‌توان یافت و دانشمندان برای نخستین بار موفق به یافتن آن در ابرنواختر SN2014J شده‌اند.

این یافته‌ی بسیار مهمی است اگر درنظرداشته باشید که این ابرنواختر در فاصله‌ی ۱۱ میلیون سال نوری از ما قرار دارد که فاصله‌ی جالب‌توجهی در مقیاس کهکشانی است والبته فراموش نکنیم که انفجارهایی از این نوع (انفجار نوع Ia) هرچند قرن یک‌بار رخ می‌دهند. مثلاً آخرین انفجار ابرنواختری نوع Ia در راه شیری در سال  ۱۶۰۶ میلادی رخ داد. 

طی انفجار نوع Ia آن‌چه از ستاره باقی می‌ماند در چند روز نخست هیچ نوع تابشی از نوع گاما ندارد و پوسته‌ی ستاره در این زمان و در این بخش از طیف کدر و تاریک است.  بعد از این‌که پوسته روشن‌تر و شفاف‌تر شد تابش گاما آغاز می‌شود و نیکل ۵۶ پرتوزا به کبالت ۵۶ پرتوزا تبدیل می‌شود. در حین شکل‌گیری کبالت، این ایزوتوپ انرژی زیادی را به شکل پرتوی گاما در محدوده‌ی ۸۴۷  تا ۱۲۳۷ کیلوالکترون‌ولت آزاد می‌کند که این مقدار مشخص با مقدار انرژی که ایزوتوپ‌های دیگر آزاد می‌کنند کاملاً متفاوت است. دانشمندان مقدار کبالتی که از انفجار حاصل می‌شود را ۶۰ درصد جرم خورشید تخمین زده‌اند و بعد از مدتی همه‌ی این مقدار کبالت به آهن ۵۶ تبدیل می‌شود که یکی از فراوان‌ترین ایزوتوپ‌ها است. همان‌طور که می‌دانید آهن ۵۶ به وفور در زمین یافت می‌شود و این خود می‌تواند دلیلی باشد بر این‌که مواد شکل‌دهنده‌ی زمین از انفجاری ابرنواختری گردهم‌آمده‌اند. 

ابرنواختر SN2014J در ۲۱ ژانویه‌ ۲۰۱۴/ ۱ بهمن ۱۳۹۲  در کهکشان M82 کشف شد و مطالعه‌ی این ابرنواختر به‌سرعت پس از کشف آغاز شد. منجمان روسی،‌Yevgeny Churazov  و Sergei Sazonov، از مؤسسه‌ی تحقیقات فضایی روسیه با استفاده از تلسکوپ مدارگرد پرتوی گامای INTEGRAL پس از تحلیل اطلاعات به‌دست آمده از تلسکوپ اعلام کردند که مقدار زیادی کبالت۵۶ در باقی‌مانده‌ی این ابرنواختر یافته‌اند.

منبع: ScienceDaily.com  

 

درباره نویسنده

179مطلب نوشته است .

[email protected]

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress