بودجه‌ی جدید ناسا رهسپار اروپا خواهد شد

تصویری خیالی از اروپا امتیاز تصویر: NASA/JPL-Caltech

تصویری خیالی از اروپا
امتیاز تصویر: NASA/JPL-Caltech

هفته‌ی گذشته چارلز بولدن خبر هیجان‌انگیزی را اعلام کرد مبنی بر این‌که دولت آمریکا بودجه‌ای بیش از ۱۸ میلیارد دلار برای ناسا در سال  ۲۰۱۶/۱۳۹۵ در نظر گرفته است. اگرچه در زمینه‌ی مأموریت‌های فضایی این مقدار ناچیزی محسوب می‌شود اما ناسا تصمیم دارد ۳۰ میلیون دلار از آن را به مأموریتی روبوتیک به سوی اروپا (قمر مشتری)‌ اختصاص دهد. این خبر دانشمندان را هیجان‌زده کرده چراکه اروپا نامزد مناسبی برای یافتن حیات در منظومه‌ی شمسی است.

اروپا از نظر اخترزیست‌شناسی سه عامل مهم دارد: وجود مقدار زیادی آب مایع، دسترسی به عناصر سازنده‌ی حیات و انرژی لازم برای نگه‌داری از حیات. زیر سطح یخی اروپا اقیانوس عظیمی وجود دارد که تقریباً دو برابر کل اقیانوس‌های زمین آب درون خود دارد. نکته‌ی جالب این‌جا است که این سطح یخی جوان و فعال است! این نشان می‌دهد که این لایه‌ی یخی دائماً در حال بازسازی است و همین امر باعث شده که دانشمندان احتمال وجود دریایی از آب را محتمل بدانند. نخستین مدرک وجود آب بر اروپا در سال ۱۹۹۹/۱۳۷۸ به دست آمد که فضاپیمای گالیله وارد مدار مشتری شد و با عبور از کنار اروپا در بعضی مناطق از هم گسیختگی میدان مغناطیسی مشتری را ثبت کرد. علت این پراکندگی، مایعی زیر لایه‌ی یخی این قمر بود که باعث به‌وجود آمدن نوع خاصی از میدان مغناطیسی در پیرامون آن می‌شد که بعدها با بررسی بیشتر کم‌کم این اطمینان به‌وجود آمد که آن مایع، آب است.

اروپا. امتیاز تصویر: NASA/JPL-Caltech/SETI Institute

اروپا. امتیاز تصویر: NASA/JPL-Caltech/SETI Institute

البته اروپا تنها قمر منظومه‌ی شمسی نیست که میزبان آب مایع است اما ویژگی‌های دیگر این قمر آن را به نمونه‌ای عالی تبدیل کرده است. مثلاً اروپا دائماً در معرض تابش‌های شدید مشتری است که اگرچه این تابش‌ها برای ما کشنده است اما باعث شکسته‌شدن یخ و پیوندهای مولکولی می‌شود. این تابش‌ها هیدروژن را از پیوند اکسیژن آزاد می‌کنند و هرکدام از این عناصر با ترکیب شدن  با عناصر دیگری که در سطح این قمر وجود دارد ترکیب‌هایی مانند هیدروژن پراکسید،‌ کربن دی‌اکسید و … می‌سازند که برای به‌وجود آمدن حیات بسیار اهمیت دارند. با همه‌‌ی این‌ها هنوز هیچ مدرک قطعی و مستقیمی از وجود اقیانوس آب در این قمر به‌دست نیامده است. طی این سال‌ها طرح‌های زیادی برای بررسی این موضوع پیشنهاد شده اما این طرح‌ها همه به سخت‌افزارها و سپرهای گرمایی بسیاری نیاز داشته‌اند تا از فضاپیمایی که قصد ورود به مدار اروپا را دارد در برابر ذرات باردار محافظت کنند. آخرین هزینه‌ای که برای ساخت چنین فضاپیمای تخمین زده شده ، بیش از ۲۷ میلیارد دلار بوده است.

حالا ناسا تصمیم دارد به جای فرستادن فضاپیمایی که فقط در مدار اروپا قرار بگیرد،‌ مأموریتی را به‌سوی این قمر رهسپار کند که در مدتی طولانی ۴۵ بار از کنار آن عبور کند.  با هر عبور بعضی از دستگاه‌های فضاپیما شروع به کار خواهند کرد و هربار اطلاعات ارزشمندی به سوی زمین ارسال خواهند کرد. اگر این اقیانوس وجود داشته باشد با هر بار عبور فضاپیما سطح یخی حدود ۳۰ متر جابه‌جا خواهد شد وگرنه جابه‌جایی فقط حدود ۰/۳ متر باید باشد. از آن‌جایی‌که دانشمندان از هم‌اکنون مطمئن هستند که این اقیانوس آب وجود دارد، به فکر اضافه کردن ابزارهایی هستند که ضخامت و مقدار شوری آن را بسنجد. علاوه بر این‌ها ابزارهایی مانند طیف‌سنج فروسرخ، دوربین توپوگرافی و … برای بررسی ترکیبات سطحی و جوّ اروپا به فضاپیما افزوده خواهد شد.

ناسا تصمیم دارد تا سال ۲۰۲۲/۱۴۰۱ این فضاپیما را به سوی اروپا بفرستد. اگر روزی وجود آب و حیات بر اروپا تأیید شود، آن روز همه‌چیز برای بشر تغییر خواهد کرد چراکه ما نهایتاً خواهیم توانست به پرسش‌هایی اساسی مانند این که آیا در جهان تنها هستیم؟ پاسخ بدهیم. اگر همه شرایط برای وجود داشتن حیات بر اروپا، آن‌طور که امروز دانشمندان گمان می‌کنند، مهیا باشد و حیاتی بر این قمر پیدا نشود،‌ نشان می‌دهد که حیات بیش از آن‌چه پیش از این گمان می‌رفت کم‌یاب است.

 

 

درباره نویسنده

166مطلب نوشته است .

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress