طوفانی عظیم در کهکشانی دوردست

6a00d8341bf7f753ef01b7c74afec5970b-800wi

دیدن طوفانی سهمگین که همه‌چیز را در هم می‌پیچد به نوعی زیبا، تعجب‌آور و هیجان‌انگیز است البته اگر خودتان در میانش نباشید! به‌هرحال چه ناظر باشید چه خودتان طوفانی را تجربه کرده باشید، می‌دانید که پس از پایان یافتن، دنیای پیرامون‌ دیگر شباهتی به قبل ندارد. حالا طوفانی را در مقیاسی بسیار عظیم‌تر تصور کنید که زندگی کُند و کسالت‌بار کهکشانی را به صحنه‌ای پُرآشوب و هیجان‌انگیز تبدیل می‌کند؛ طوفانی که به‌تازگی کهکشان «فنجان چای یا J1430+1339» را زیر و رو کرده است.

تصاویر و داده‌های تلسکوپ بسیار بزرگ (VLA) از این کهکشان، که در فاصله‌ی ۱/۱ میلیارد سالی از ما قرار گرفته است، نشان می‌دهد که سیاه‌چاله‌ی ابرپرجرم مرکزی آن‌قدر باعث داغ شدن و منفجر شدن گازهای پیرامونش شده که کهکشان میزبانش را از حالت آرام همیشگی خارج کرده است. این کهکشان که تا به‌حال در حال تولید ستاره‌های جدید بود اکنون دیگر مواد مورد نیاز برای شکل دادن ستاره‌ها را در اختیار ندارد.

در دسته‌بندی کهکشان‌ها دو دسته‌ی مهم مارپیچی و بیضوی وجود دارد که اولی سرشار از گاز و بسیار فعال است و دومی چندان محل مناسبی برای شکل‌گیری ستاره‌ها نیست. کهکشان‌های عظیم بیضوی زندگی خود را به شکل فعالانه‌ای آغاز می‌کنند و فوران‌های ماده از سیاه‌چاله‌های مرکزی آن‌ها به‌خوبی در تصاویر دیده می‌شود البته تا این‌حد فعال بودن هم گویا چندان خوب نیست چراکه به سرعت باعث از بین رفتن مواد مورد نیاز برای تولد ستاره‌های جدید می‌شود. به همین علت گروهی از دانشمندان برای بررسی کهکشان‌های بیضوی که چندان بزرگ نیستند به سراغ آرایه‌ی رادیویی VLA و کهکشان فنجان چای رفتند و با کمک تصاویر تلکسوپ فضایی هابل مطمئن شدند که این کهکشان بیضوی است. اطلاعات این دو تلسکوپ نشان می‌دهد که فنجان چای با حباب‌های بزرگ گاز که هرکدام ۳۰ تا ۴۰ هزار سال نوری وسعت دارند، احاطه شده و فوران‌های مرکزی آن ۲هزار سال نوری است. این فوران‌ها در موقعیتی قرار دارند که سیاه‌چاله به حرکت گازها بیش از هزار کیلومتر در ثانیه شتاب می‌دهد. این فوران‌ها با حباب‌های اطراف کهکشان به‌شدت برخورد می‌کنند و طوفانی عظیم به راه می‌اندازند.   

هم‌اکنون این گروه دانشمندان به سرپرستی کریس هریسون از دانشگاه درهام انگلستان به بررسی ۸ کهکشان بیضوی دیگر مشغولند تا دریابند که آیا این روند در سیر تکاملی کهکشان‌ها، روندی عادی است یا خیر. 

درباره نویسنده

179مطلب نوشته است .

[email protected]

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress