۱۰ واقعیتِ بارش شهابی برساوشی

کانونِ بارش شهابیِ برساوشی، امتیاز تصویر: ناسا

بارش شهابی برساوشی یکی از مهم‌ترین بارش‌های شهابی سالیانه است (Major Meteor Showers) که بیشینه‌ی نرخ ساعتی سرسویی آن حدود ۱۰۰ است. این بارش شهابی از تود‌ه‌ی ذرات برجای‌مانده از دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل – پی۱۰۹/Swift-Tuttle» حاصل می‌شود و معمولاً از ۲۶ تیر تا ۲شهریور فعّال است. اوج بارش در تاریخ ۲۱ و ۲۲ مرداد و بهترین زمان مشاهده‌ی آن پس از نیمه‌شب است.

در ادامه نظر شما را به ۱۰ واقعیت جالب در خصوص بارش‌شهابی برساوشی جلب می‌کنیم.

۱) بازگشت شکوه‌مند

دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل» در تاریخ ۱۵۰۵/۲۱۲۶ به نزدیکی خورشید باز‌می‌گردد. و اگر محاسبات درست باشد در آن هنگام به دنباله‌داری باشکوه، درخشان و جذاب مانند دنباله‌دار «هیل‌باپ» تبدیل خواهد شد.

۲) همراه قدیمی

پیشینه‌ی این دنباله‌دار به حدود ۲۰۰۰سال پیش بازمی‌گردد. بنابر گمانه‌زنی‌ها دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل» همان دنباله‌داری است که چینی‌ها در سال ۱۸۸ پس از میلاد و قبل‌تر در سال ۶۹ پیش از میلاد رصد و کشف کرده بودند.

۳) آخرین دیدار

دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل» آخرین بار در سال ۱۳۷۱/۱۹۹۲ از نزدیک دیده شد؛ یعنی به نزدیک‌ترین فاصله‌اش از خورشید رسید. این دنباله‌دار سپس دوباره دور شده و از چشم‌ها پنهان شد. از آن به بعد در سراسر منظومه‌ی شمسی تنها در دوچشمی‌ها و تلسکوپ‌ها دیده می‌شد.

۴) بارش‌ پیش ‌از سپیده‌دم

همه می‌دانیم که زمین در مدار خود نوار ذرات به‌جای‌مانده از دنباله‌دارها را قطع می‌کند (همین امر پدیدآورنده‌ی بارش‌های شهابی است). پس بدیهی است که هنگام حرکت زمین در مدار آن‌ طرفی از جو که جلو یا به عبارتی در لبه‌ی حمله قرار دارد با سرعت و شدت بیشتری با نوار ذرات برجای‌مانده از دنباله‌دارها برخورد می‌کند و به دنبال آن شهاب‌های بیشتر و درخشان‌تری را در آسمان ناظر زیرپای خود خلق می‌کند. از سویی با در نظر گرفتن زاویه‌ی تابش خورشید به زمین بخشی از همان جوّی که در لبه‌ی حمله گرفته در نیم‌سایه قرار دارد و وضعیت سپیده‌دم را در آسمان ناظر زیر پای خود تصویر می‌کند. به این ترتیب درست حدود ساعتی پیش از آن (پیش از سپیده‌دم) بهترین زمان برای دیدن بارش‌های شهابی است. زیرا ناظر نیز در لبه‌ی حمله‌ی کره‌ی زمین قرار می‌گیرد و در تاریکی نسبتاً مناسبی قرار دارد.

۵) فراوانیِ نوار ذرات

فاصله‌ی بین هرکدام از ذرات (شهاب‌واره‌های) برجای‌مانده از این دنباله‌دار در چگال‌ترین نقاط پیش از برخورد با زمین حدود ۹۰ الی ۱۶۰کیلومتر است. در حقیقت نوار ذرات دنباله‌دار«سوئیفت‌تاتل» خود از نوار‌های زیادی شکل‌گرفته است که هرکدام بیانگر یک عبور دنباله‌دار در دوره‌ی تناوب مداری‌اش (هر ۱۳۰‌سال) است. این نوار ذرات در همان مسیر پیشینِ دنباله‌دار به دور خورشید در حرکت هستند و درگذر زمان کم‌کم پراکنده می‌شوند. اما در هر عبور مجدد، دنباله‌دار ذرات جدیدی را در راستای مدارش پخش می‌کند و نوار دوباره پُر می‌شود.

۶) فراوانی دنباله‌دارها

دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل» خویشاوندان بسیاری در «ابر اورت» دارد که تا نزدیکی نیمه‌ی راه تا ستاره‌ی بعدی (آلفا قنطورس) گسترش یافته‌اند. بسیاری از آن‌ها هرگز به بخش درونی منظومه‌ی شمسی را‌ه نمی‌یابند اما برخی از آن‌ها مانند «سوئیفت‌تاتل» احتمالاً در نتیجه‌ی اختلال گرانشی حاصل از عبور یک ستاره مدت‌ها پیش از مدار خود خارج شده و به درون منظومه‌ی شمسی راه می‌یابند.

۷) حرارت

هنگامی که یکی از ذرات _شهاب‌واره‌ها‌ی_ دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل» وارد جوّ زمین می‌شود فشردگی توده‌ی هوای روی‌به‌رو آن را داغ می‌کند تا جایی که دمای آن تا ۱۶۵۰درجه‌ی سانتی‌گراد بالا می‌رود. این دمای بالا موجب ازبین رفتن شهاب‌واره‌ها می‌شود. اما چنان‌چه دوام آورده و بتوانند تا ارتفاع حدود ۹۷ کیلومتری سطح زمین پایین بیایند دیده خواهند شد.

۸) بزرگ‌ترین جرم

هسته‌ی دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل» در گسترده‌ترین وجه حدود ۹/۷ (نه و هفت‌دهم) کیلومتر است. این دنباله‌دار بزرگ‌ترین جرمی است که به دلیل نزدیکیِ مدارش نسبت به زمین بیشترین گذر از نزدیکی زمین را تجربه کرده و احتمالاً خواهد کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد اندازه‌ی «سوئیفت‌تاتل» با دنباله‌داری که میلیون‌ها پیش موجب انقراض نسل دایناسورها شد برابر است.

۹) برخورد دنباله‌دار باز زمین

هنگامی که دنباله‌دار «سوئیفت‌تاتل» در ابتدای سال ۱۳۶۹/۱۹۹۰ به نزدیک‌ترین فاصله‌اش به خورشید رسید، ستاره‌شناس معروف انگلیسی «برایان مرسدن» حرکت مداری آن را زیر نظر گرفت و پس از انجام محاسباتی اعلام کرد که «سوئیفت‌تاتل» در گذر بعدی‌اش با زمین برخورد خواهد کرد. اما در نهایت با انجام بررسی‌ و مشاهدات بیشتر این فرضیه از سوی جامعه‌ی علمی رد شد.

۱۰) اندازه و سرعت‌ شهاب‌های برساوشی

شهاب‌های برساوشی بسیار سریع هستند. آن‌ها با سرعت ۵۹ الی ۶۰کیلومتر در ثانیه وارد جو می‌شوند. اندازه‌ی بسیاری از آن‌ها با دانه‌های شن برابر است و تعداد کم‌تری نیز تقریباً به اندازه‌ی یک نخود هستند. در چنین اندازه‌هایی بیشتر آن‌ها در جو خواهند سوخت و با زمین برخورد نمی‌کنند اما اگر اندازه و جرم کافی وجود داشته باشد به سطح زمین می‌رسند.

منبع: وب‌سایت Space، نویسنده: Robert Roy Britt، ترجمه و افزوده: مسعود رضازاده

کانوت به شما پیشنهاد می‌کند برای محاسبه‌ی سریع و آسان «ZHR»

از نرم افزار تحت وب موجود در «این» آدرس استفاده نمایید.

درباره نویسنده

85مطلب نوشته است .

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress