یادداشت: صد میلیون دلار سرمایه‌گذاری برای یافتن حیات هوشمند

alien-life-evidence-nasa

«آن درویان، Ann Druyan» همسر دانشمند فقید «کارل سِگان، Carl Sagan» است که یادداشت کوتاه زیر را از او می‌خوانید. درویان مروّج علم، نویسنده و تهیه‌کننده‌ی مستندهای علمی است. او یکی از نویسندگان همکار مستند «کیهان، سفری شخصی» با اجرای کارل سگان بود و نویسندگی و کارگردانی مستند «کیهان، اودیسه‌ی فضا-زمان» را برعهده داشت. این یادداشت درباره‌ی طرح جدیدی است که در آن دانشمندان برای یافتن حیات هوشمند فراتر از منظومه‌ی شمسی نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری کرده‌اند. ابتدا با هم یادداشت درویان را می‌خوانیم و پس از آن به معرفی بیشتر این پروژه‌ می‌پردازیم. 2

بیش از یک دهه است که جست‌وجوی تمدن‌های پیشرفته‌ی فرازمینی کم‌رنگ شده است چراکه اکنون بیشتر در پی یافتن سیارات فراخورشیدی و گونه‌های ساده‌تر حیات هستیم. مأموریت موفقیت‌آمیز کپلر هزاران سیاره‌ی فراخورشیدی یافته است که دور ستاره‌های‌شان می‌گردند و اخترزیست‌شناسی هرروز پُررنگ‌تر می‌شود و بیشتر رشد می‌کند. اما جست‌وجوی حیات هوشمند آن‌چنان که کسانی مانند «فرانک دِرِیک، Frank Drake» در سال ۱۳۳۹/۱۹۶۰ پایه‌گذار آن بودند، دیگر رونقی ندارد.

اما این روند در حال تغییر است زیرا به‌تازگی استیون هاوکینگ و «یوری میلنر،Yuri Milner» چیزی در حدود ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری کرده‌اند تا دو تلسکوپ رادیویی قدرتمند دنیا – تلسکوپ گرین‌بنک در آمریکا و تلسکوپ پارکز در استرالیا – ۱۰ سال به آسمان گوش بدهند. این دو تلسکوپ ۵۰ برابر حساس‌تر از هر تلسکوپ رادیویی دیگرند و ۱۰ برابر بیشتر از هر پروژه‌ی دیگری آسمان را برای جست‌وجوی حیات هوشمند پوشش می‌دهند.

گروهی از دانشمندان نیز قرار است مدیریت این پروژه را برعهده بگیرند: «مارتین ریس، Martin Rees» کیهان‌شناس و اخترفیزیک‌دان، «جِف مارسی، Geoff Marcy» کاشف بیش از ۷۰ سیاره‌ی فراخورشیدی‌ و «پیت وُردن، Pete Worden» مدیر پیشین مرکز تحقیقاتی اِیمز ناسا.

علاوه بر این مسابقه‌ای با جایزه‌ی یک میلیون دلاری در پیش است که از مردم می‌خواهد پیامی طراحی کنند که به‌طور دیجیتالی نمایش‌دهنده‌ی حیات بر زمین باشد. اگرچه هنوز هیچ‌ برنامه‌ی مشخص و دقیقی برای فرستادن این پیام به فضا درنظرگرفته نشده است. من و فرانک پیش از این هم در چنین برنامه‌هایی شرکت کرده‌ایم. ما همراه با کارل در سال ۱۳۵۶/۱۹۷۷ پیامی برای فضاپیمای ویجر ۱ و ۲ طرح کردیم که شامل بیان کلمه‌ی «درود» به ۵۵ زبان گوناگون، ۱۱۸ عکس، ۲۷ قطعه‌ی موسیقی و متن صوتی بود که داستان شکل‌گیری زمین و تکامل حیات را تا آن زمان بیان می‌کرد.  علاوه بر این‌ها، ما مواردی را در این پیام گذاشتیم که نشان‌دهنده‌ی لذت زندگی و زنده بودن است، مثل نخستین کلماتی که مادر به فرزند تازه متولد‌شده‌اش می‌گوید، بوسه و امواج مغزی زن جوانی که عاشق شده است.

پیام طلایی فضاپیمای ویجر

پیام طلایی فضاپیمای ویجر

فضاپیمای ویجر اکنون از منظومه‌ی شمسی خارج شده و در اقیانوس فضای میان ستاره‌ای شناور است. ما در زمانی این پیام را آماده می‌کردیم که نگران نتایج بلندمدت فعّالیّت‌های هسته‌ای بر آینده‌ی بشر بودیم. پیش خود می‌گفتیم که آیا پیام ما باید شامل حرص و آز، خشونت و ظلم انسان‌ها هم باشد یا خیر. با این‌حال تصمیم گرفتیم فقط بخش مثبت چهره‌ی انسان را ترسیم کنیم چراکه می‌ترسیدیم که بخش ظالمانه‌اش باعث سؤتفاهم بشود.

بخش گسترده‌ای از فضا خالی است و احتمال این‌که این فضاپیماها با دنیاهای دیگری رو‌به‌رو شوند بسیار اندک است. شاید پیام ما وقتی دریافت شود که فضاپیمای موجودات هوشمند، ویجر را بیابند و درون آن را بگردند. پیام طلایی ویجر مانند پیامی در بطری است که میان اقیانوس بی‌کران کیهان در حرکت است. پیامی بی‌خطر و بی‌ضرر که احتمال پیدا شدنش بسیار اندک است. اما فرستادن پیام رادیویی شاید چندان هم بی‌خطر نباشد. هاوکینگ دراین‌باره می‌گوید:« من چیزی از حیات فرازمینی نمی‌دانم اما خودمان را می‌شناسم. اگر تاریخ خودِ ما، راهنمایمان باشد پس نخستین تماس با تمدنی بسیار پیشرفته خطرناک خواهد بود و باید مراقب باشیم».

ما به این نظر احترام می‌گذاریم و تا زمانی که این موضوع در سرتاسر زمین مورد بحث قرار نگیرد پیامی نخواهیم فرستاد. اما نمی‌توانم از این فکر دست بردارم که اگر فرازمینی‌ها از لحاظ فن‌آوری بسیار پیشرفته‌تر از ما باشند، شاید آن‌ها هم در برهه‌ای از زمان از لحاظ سیاسی و احساسی مثل امروزِ ما، از رشد بازمانده‌اند. و البته آن‌ها توانسته‌اند برای غلبه بر طمع، خشونت، کوته‌بینی و … راهی بیابند. آیا آشنایی ژرف‌تر باعث نمی‌شود که به زندگی و ارزش آن بیشتر احترام بگذاریم؟

چه این پیام رادیویی ارسال شود چه نشود، حتی تصور کردنش و فکر کردن به آن ما را به سوی بلوغ فکری بیشتری خواهد برد. ما نمی‌توانیم بدون بیدار شدن و بدون کسب آگاهی به پیامی فکر کنیم که نشان‌دهنده و معرفی‌کننده‌ی ما به تمدنی دیگر خواهد بود.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

بیشتر درباره‌ی این پروژه بدانید

از چپ به راست: یوری میلنر، استیون هاوکینگ و لُرد مارتین ریس

از چپ به راست: یوری میلنر، استیون هاوکینگ و لُرد مارتین ریس

استیون هاوکینگ برای بیشتر علاقه‌مندان به نجوم آشنا است اما یوری میلنر چهره‌ی چندان شناخته‌شده‌ای میان عموم مردم نیست. میلنر میلیاردری است که در مقطع دکترای فیزیک ترک تحصیل کرد تا آینده‌ی خود را به‌گونه‌ای دیگر بسازد. او در ۵ سال گذشته جایزه‌های بسیاری، باارزش ده‌ها میلیون دلار صرف فیزیک‌دان‌ها، ریاضی‌دان‌ها و زیست‌شناس‌ها کرده است تا توجه و همکاری عموم مردم را به‌سوی علم و دانشمندان جلب کند. پدر و مادرش نام او را به افتخار «یوری گاگارین» یوری گذاشتند چرا که او در سال ۱۳۴۰/۱۹۶۱ به دنیا آمد یعنی دقیقاً همان سالی که گاگارین به نخستین فردی تبدیل شد که به فضا سفر کرده است. البته سرمایه‌گذاری اصلی این طرح متعلق به میلنر است. 

همان‌طور که در یادداشت بالا خواندید این تلسکوپ‌های بزرگ رادیویی مرکز راه شیری، تمام طول صفحه‌ی کهکشان و ۱۰۰ کهکشان نزدیک به ما را بررسی خواهند کرد. هردوی آن‌ها آن‌قدر قدرتمندند که می‌توانند سیگنال‌های رادیویی به‌قدرت رادارهای معمولی هواپیماها را از سیارات پیرامون هزار ستاره‌ی نزدیک به زمین را دریافت کنند. علاوه‌بر آن‌ها رصدخانه‌ی لیک (Lick Observatory) در کالیفرنیا به بررسی لیزرهای نوری خواهد پرداخت که شاید از سیارات دیگر منتشر شده باشند؛ حتی اگر توان این لیزرها ۱۰۰ وات باشد.

 این پروژه با آغاز سال جدید میلادی (سال ۲۰۱۶) شروع می‌شود. جف مارسی از دانشگاه کالیفرنیا (بِرِکلی) که از دانشمندان همکار این مأموریت است می‌گوید:« ما منظومه‌ی شمسی را گشته‌ایم که اکنون شامل پلوتو نیز می‌شود اما هیچ حیات هوشمندی نیافته‌ایم. روی سیارات منظومه‌ی ما نه نور شهری هست نه جاده‌ای! طبیعی است که حالا فراتر از منظومه‌ی شمسی را بگردیم. تا بفهمیم آیا ما تنهاییم یا این کیهان را با موجودات دیگر تقسیم می‌کنیم».

رادیو تلسکوپ پارکز در استرالیا

رادیو تلسکوپ پارکز در استرالیا

مهندس‌ها در حال تولید و طراحی پردازش‌گرهای دیجیتالی هستند که اطلاعات به دست‌آمده از تلسکوپ‌ها را جمع‌آوری کنند. این نرم‌افزار منبع باز (Open Source) خواهد بود و همراه با همه‌ی داده‌های رادیویی در اختیار عموم مردم قرار خواهد گرفت. از سوی دیگر ۹ میلیون کاندیدی که کامپیوترهای‌شان را در اختیار پروژه‌ی ستی (SETI) گذاشته‌اند به غربال کردن سیگنال‌ها کمک خواهند کرد و سیگنال‌هایی که از منابع غیرطبیعی به‌دست آمده است را جدا می‌کنند.

 استیون هاوکینگ این جست‌وجو را بسیار مهم می‌داند و می‌گوید:« وقت آن رسیده که به‌طور قطعی بفهمیم آیا حیاتی بیرون از منظومه‌ی شمسی وجود دارد. بشر به کشف‌کردن، یادگیری و دانستن نیاز دارد. ما موجوداتی اجتماعی هستیم، برای ما مهم است که بدانیم آیا در این عالم تنها هستیم یا نه. شاید که ما در چشم تمدنی دیگر همان‌قدر مهم باشیم که باکتری‌ها در نظر ما مهم‌اند».

درباره نویسنده

166مطلب نوشته است .

  • سرور شکری

    اخبار جدید و جالبی بود ممنون از شما ؛ من قطعا بیشتر از اینا نمیدونم ولی چن سال طول میکشه تا ب اخرین نقطه یا همون صدوهمین کهکشان نزدیک ما برسه در حالی که کهکشان ما از مرکز تا نقطه خروج کهکشان ۲۵۰۰۰ سال نوری فاصله داره !!!!!!!! حالا بیایم حساب کنیم سرعت امواج رادیوویم که ب سرعت نور قطعا نمیرسه !!!!!

  • محمد هادی تهرانی

    متشکرم پیام خوب بود پیشنهاد دارم سایتی جهت ارائه اخرین اخبار نجوم در دسترس قرار گیرد

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress