مریخ پنجمین سیاره‌ی حلقه‌دار

تصویری خیالی از حلقه‌ی مریخ در آینده‌ای دور

به تازگی دانشمندان دریافته‌اند که در آینده‌ای دور «فوبوس» قمر مریخ، با نیروی کِشندی حاصل از گرانش سیاره‌ی مادری‌اش تکه‌تکه خواهد شد. سپس خرده‌های آن به آرامی در مداری به گرد سیاره‌ به چرخش درخواهند آمد. این خرده‌سنگ‌ها کم‌کم در آرایشی زیبا حلقه‌ای به دور مریخ خواهند ساخت و آن‌گاه مریخ نیز مانند چهار سیاره‌ی زحل، مشتری، نپتون و اورانوس حلقه‌دار خواهد شد.

نظریه‌ی حلقه‌‌دار شدن مریخ به دنبال تئوری دیگری مطرح شده است. همان‌طور که می‌دانید جهت حرکت مداریِ  «فوبوس» در سوی مخالف چرخش وضعی سیاره‌ی مادری‌اش _مریخ_ است. در سال ۲۰۰۶ = ۱۳۸۵ دو نظریه‌پرداز به نام‌های «آلکس آل‌می» و «دیوید استیون‌سون» از «موسسه‌ی فناوری کالیفرنیا» اثبات کردند جهت چرخش معکوس «فوبوس» پایستگی‌اش در مدار را برهم‌ خواهد زد و بنابر محاسبات، این قمر با آهنگ فرود ۲متر در هر قرن طی ۳۰ تا ۵۰ میلیون سال آینده به  آرامی در موقعیتی نا اَمن نسبت به مریخ‌ قرار خواهد گرفت، سپس به سویش سقوط و با آن برخورد خواهد کرد.

اما دنباله‌ی پژوهش‌ها سرنوشت دیگری را برای آینده‌ی «فوبوس» نمایش داد. چندی پیش تغییراتی در عوارض سطحی «فوبوس» دیده شد. مقایسه‌ی نقشه‌‌های پیشین و جدید سطح «فوبوس» از تاثیر کشش گرانشی مریخ در عوارض سطحی آن خبر داد. پژوهشگران ترکیبات و ساختار «فوبوس» را موشکافانه مورد بازبینی قرار دادند و با چند نمونه شهاب‌سنگِ آزمون مقایسه و بازنگری کردند. آزمایش‌های پی‌درپی آسیب‌پذیر بودن «فوبوس» را تایید کرد و نمایان شد جرم و ساختار «فوبوس» از تَرَک‌ها و شکاف‌ها‌ی بسیاری برخوردار است. این مسئله گویای توانمندی پایین «فوبوس» در برابر کشش‌های گرانشی مریخ است که تغییر شکل تدریجی آن را به همراه دارد و در انتها به نابودی کامل آن ختم خواهد شد.

بنابر آنچه در شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای دیده می‌شود «فوبوس» در ۲۰ تا ۴۰ میلیون سال آینده به طور کلی ازهم پاشیده شده و تکه‌تکه‌های آن در آرایشی زیبا حلقه‌ای به دور مریخ خواهند ساخت.

کدام کشش گرانشی «فوبوس» را تکه‌تکه می‌کند؟

کشش گرانشی مورد بحث در حقیقت همان کشش گرانشیِ مرز «کرانه‌ی رُش» است. در یک بیان ساده و کوتاه می‌توان گفت هنگامی که یک جرم آسمانی در فاصله‌ی ویژه‌ای نسبت به یک جرم بزرگ‌تر از خود (مانند وضعیت فوبوس و مریخ) قرار می‌گیرد تاثیر مقدار نیروی گرانشی جرم بزرگ بر نقاط مختلف جرم کوچک متفاوت است. به این ترتیب سمت جلویی جرم کوچک بسیار بیشتر از بخش‌های _پشتی_ دیگر جذب و کشیده خواهد شد. این مقدار اختلاف در نیروی وارده گاهی می‌تواند جرم کوچک را متلاشی کند. برای درک بهتر به شکل زیر دقت کنید.

در انیمیشن بالا چگونگی فرایند تکه‌تکه شدن اجرام قرار گرفته در مرز حد یا کرانه‌ی رُش و تشکیل حلقه نمایش داده شده است.

همچنین در این بخش _پرسش و پاسخ کانوت_ آقای کارن مولاوردی‌خانی (دانشجوی دکتری علوم فضایی در سیاره‌شناسی، دانشگاه کلرادو- بولدر) توضیح کاملی در خصوص نقش «کرانه‌ی رُش» در شکل‌گیری حلقه‌ی سیاره‌ها ارائه داده‌اند.

درباره نویسنده

85مطلب نوشته است .

  • ali

    سلام خسته نباشین.این آینده دور که می گین مال چند سال دیگه است؟؟

    • مسعود رضازاده

      حدود ۲۰ الی ۴۰ ملیون سال آینده

  • با سلام

    دو ایمیل مهم برایتان ارسال کردم لطفا مطالعه کنید و اگر نوشته ها درست بود آنها را در سایتتان منتشر کنید با تشکر
    حمید اروانی

  • m g

    سلام لطفا اسکچ از منجمین خودمن بزارید خیلی وقته که اسکچ نذاشتید

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress