زنان فضانورد: روبرتا باندر، نخستین زن فضانورد کانادایی

astronaut

عصب‌شناس، مروّج علم، و عکاس کانادایی در فضا

شادی حامدی آزاد

روبرتا باندر در چهارم دسامبر ۱۹۴۵ (۱۳ آذر ۱۳۲۴) در شهر سو سَن‌ماری در ایالت اُنتاریو کانادا متولد شد و پرورش یافت. او نخستین زن کانادایی و همچنین نخستین عصب‌شناسی است که به فضا رفته و همچنین بیش از یک دهه رئیس بخش پزشکی فضایی ناسا بوده است. خانم باندر چندین مدال و نشان افتخار ازجمله نشان ملی کانادا، نشان انتاریو، و مدال فضایی ناسا و نیز بیش از ۲۴ دکتری افتخاری از دانشگاه‌های کانادا و ایالات متحده دریافت کرده است. همچنین نام او در تالار مشاهیر پزشکی کانادا و تالار افتخارات جهانی زنان وارد شده است و سال گذشته نیز ستاره‌ای در پیاده‌رو مشاهیر کانادا در تورنتو دریافت کرد.

او از کودکی شیفته‌ی علم بود و از ۷سالگی در آزمایشگاهی که پدرش در زیرزمین خانه‌شان برای او و خواهرش ساخته بود آزمایش‌های علمی انجام می‌داد. روبرتا به فضا نیز علاقه‌مند بود و به گفته‌ی خودش همیشه خود را نخستین انسانی فرض می‌کرده است که به ماه سفر خواهد کرد. او می‌گوید: «وقتی هشت‌ساله بودم، فضانوردبودن هیجان‌انگیزترین تخیل زندگی من بود». روبرتا پس از پایان تحصیلات مقدماتی وارد دانشگاه گولفِ انتاریو شد و در سال ۱۹۶۸ (۱۳۴۷) با مدرک کارشناسی جانورشناسی و کشاورزی فارغ‌التحصیل شد. سه سال بعد کارشناسی ارشدش را در رشته‌ی آسیب‌شناسی (پاتولوژی) کاربردی از دانشگاه وسترن انتاریو گرفت. در سال ۱۹۷۴ (۱۳۵۳) دکتری عصب‌شناسی را از دانشگاه تورنتو و سه سال بعد دکتری پزشکی را از دانشگاه مک‌مستر دریافت کرد. او اکنون بیش از ۳۰ سال است که عضویت کالج سلطنتی پزشکان و جراحان عصب‌شناس کانادارا دارد. او سفیر افتخاری کانادا در سال جهانی سیاره‌ی زمین یونسکو (۲۰۱۰) بود. به‌تازگی هم لقب قهرمان ملی عرصه‌ی زیست‌فناوری کانادا را به دست آورده است.bondarstamp

خانم باندر مدرک چتربازی هم دارد. همچنین در مؤسسه‌ی عکاسی بروکس کالیفرنیا دوره‌ی حرفه‌ای عکاسی طبیعت گذرانده و به‌طور حرفه‌ای عکاسی می‌کند و تا به حال ۴ کتاب عکس با تمرکز بر مسائل زیست‌محیطی منتشر و چندین نمایشگاه عکس برگزار کرده است.

روبرتا باندر در سال ۱۹۸۳ (۱۳۶۲) برای برنامه‌ی فضایی کانادا انتخاب شد، یک سال بعد آموزش‌های فضانوردی را شروع کرد و سرانجام در سِمَت متخصص بار برای نخستین مأموریت آزمایشگاه ریزگرانش (۱-IML) انتخاب شد. او در ۲۲ ژانویه ۱۹۹۲ (۲ بهمن ۱۳۷۰) سوار بر شاتل دیسکاوری در سفری یک‌هفته‌ای به فضا سفر کرد و به این ترتیب دومین فضانورد کانادا و نخستین زن کانادایی فضانورد شد. هدف اصلی این مأموریت بررسی اثرات پدیده‌ی ریزگرانش بر موجودات زنده‌ی گوناگون – مانند تخم میگو، بذر عدس، تخم مگس میوه، و باکتری‌ها – و نیز بر فراوری مواد ازجمله رشددادن بلورها از مواد مختلفی مثل آنزیم‌ها، یُد، جیوه، و یک نوع ویروس بود.

خانم باندر پس از بازگشت از فضا به مدت یک دهه رهبری گروهی بین‌المللی از پژوهشگران را در ناسا برعهده داشت که به بررسی داده‌های حاصل از برنامه‌های فضایی می‌پرداختند تا سازوکارهای نهفته در توانایی بدن انسان در بهبودیافتن از آثار سفر فضایی را بهتر درک کنند. یکی از اهداف این پژوهش‌ها مقایسه‌ی فرایند بهبودی در بدن فضانوردان و بیماری‌های عصب‌شناختی روی زمین، مانند سکته‌ی مغزی و پارکینسون، بود.

روبرتا باندر: دنیا بدون دانش از فرهنگ تهی می‌شود. پس همه‌ی ما باید مدام و هم‌زمان آموزگار و دانش‌آموز باشیم

او همچنین با تجربه‌های فراوانش در زمینه‌های پزشکی، پژوهش علمی، عکاسی، فضانوردی، نویسندگی، فعالیت محیط‌زیستی، و رهبری کارگروه‌های علمی در بسیاری از سازمان‌ها نقش مشاور و سخنران را ایفا می‌کند. و بسیاری از سازمان‌ها و دانشگاه‌ها مایل‌اند از تجربه‌ی او در برنامه‌ریزی و اجرای سخنرانی‌های علمی-عمومی بهره ببرند؛ از برنامه‌های محیط‌زیست سازمان ملل (UNEP) گرفته تا بسیاری از دانشگاه‌های کانادا و آمریکا.

هیجان آموختن و به‌اشتراک‌گذاشتن دانش نشان کار روبرتا باندر است. خودش می‌گوید: «دنیا بدون دانش از فرهنگ تهی می‌شود. پس همه‌ی ما باید مدام و هم‌زمان آموزگار و دانش‌آموز باشیم». درحالی‌که او نسل جدیدی از پژوهشگران را در عرصه‌های مختلف تربیت کرده که اکنون کار او را ادامه می‌دهند، نسل‌های بسیار جوان‌تر نیز همچنان او را الگوی خود قرار می‌دهند؛ به‌ویژه در پنج مدرسه‌ای که در گوشه‌وکنار کانادا به یاد او نام‌گذاری شده‌اند. از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۶ مدرسه‌هایی در شهرهای آژاکس، اُتاوا، برامتن، و مِیپِل انتاریو و نیز در شهر اَبوتس‌فورد بریتیش‌کلمبیا به یاد او مدرسه‌ی دکتر روبرتا باندر نام گرفته‌اند. خانم باندر شش سال هم رئیس دانشگاه ترنت انتاریو بود.

از همین مجموعه:

زنان فضانورد: از کارخانه‌ی نخ‌ریسی تا پرواز به فضا

زنان فضانورد: سالی راید

زنان فضانورد: شَنون لوسید؛ فضانورد افسانه‌ای ناسا

زنان فضانورد: سوِتلانا ساویتسکایا؛ رویای پرواز او را به فضا رساند

 زنان فضانورد: از سرزمین آفتاب به سوی فضا 

 زنان فضانورد: آیلین ماری کالینز

زنان فضانورد: کریستا مَک‌آلیف؛ آموزگار تاریخی که به تاریخ پیوست

زنان فضانورد: جودیت رِزنیک؛دومین زن کشته‌شده در سانحه‌ای فضایی

زنان فضانورد: لارل کلارک؛ زندگی، جادویی که همه‌جا جریان دارد

زنان فضانورد: پیشگامان سرمشقی ندارند

زنان فضانورد: مسافران چشم‌بادامی فضا

زنان فضانورد: فضانورد هندی- آمریکایی؛ صاحب دو رکورد در پرواز فضایی

زنان فضانورد: باربارا ردینگ مورگان؛ سرانجام آموزگاری به فضا رفت

زنان فضانورد: مِی جِمیسن؛ نخستین زن آفریقایی‌تبار در فضا

زنان فضانورد: مارگارت رِی سِدان؛ پزشک فضانورد

زنان فضانورد: بانی دانبار؛ علم‌آموزی، کلید حل مشکلات

درباره نویسنده

146مطلب نوشته است .

  • شادی حامدی

    ممنون از نظر شما. البته این مقاله‌ها مصاحبه نیستند و من بر اساس اطلاعات موجود درباره‌ی این افراد مطلب مختصری درباره‌ی هریک می‌نویسم. درباره‌ی خانم انصاری هم به‌زودی می‌نویسم. کتاب خانم انصاری را آقای پوریا ناظمی زیر نظر خود خانم انصاری ترجمه کرده‌اند. متأسفانه ترجمه‌ای که فعلاً در بازار ایران از این کتاب موجوده بی‌اجازه‌ی خانم انصاری و علی‌رغم درخواست ایشان از مترجم برای ادامه‌ندادن ترجمه و منتشرنکردن کتاب به چاپ رسیده است. امیدوارم به‌زودی شرایطی فراهم بشه برای منتشرشدن ترجمه‌ی آقای ناظمی.

  • mohamadradsol

    سلام خیلی گزارشاتون عالی هست امید وار هستم نوبت مصاحبه اختصاصی شما با اتوشه انصاری بشه کاش کتاب انوشه (رویای من برای ستارگان) رو شما ترجمه کرده بودید در هر حال میشه با این ها ی کتاب چه کوچولو چاپ کنید باز هم میگم عالیه

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress