زنان فضانورد: پگی آنت ویتسون

whitson

باتجربه‌ترین فضانورد زن و نخستین فرمانده زن در ایستگاه فضایی بین‌المللی

شادی حامدی آزاد 

پگی آنت ویتسون در ۹ فوریه ۱۹۶۰ (۱۹ بهمن ۱۳۳۸) در ماونت‌ایر ایالت آیوا متولد شد و در مزرعه‌ای خارج از شهر بیکنزفیلد بزرگ شد. او پس از پایان تحصیلات مقدماتی از کالج آیوا وسلیِن با مدرک کارشناسی زیست‌شناسی و شیمی فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۹۸۵ (۱۳۶۴) دکتری بیوشیمی خود را از دانشگاه رایس در هیوستون تگزاس گرفت.jsc2007e18915

او پس از فارغ‌التحصیلی در مقام پژوهشگر به مرکز فضایی جانسون در هیوستون پیوست و به مدت یک سال و نیم سرپرست گروه پژوهشی بیوشیمی در شرکت کروگ اینترنشنال بود که یکی از پیمانکاران علوم پزشکی در مرکز فضایی جانسون ناساست. از سال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰) به مدت شش سال استادیار دانشکده‌ی طب داخلی و دانشکده‌ی ژنتیک و بیوشیمی انسانی در دانشگاه پزشکی تگزاس بود. در سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶) سِمَت استادیاری را در دانشگاه رایس شروع کرد. خانم ویتسون از سال ۱۹۹۲ (۱۳۷۱) به مدت سه سال دانشمند ارشد برنامه‌ی شاتل-میر بود و تا زمانی که برای فضانوردی انتخاب شد نایب رئیس بخش علوم پزشکی مرکز فضایی جانسون بود و در بخش‌های گوناگون در مقام پژوهشگر بیوشیمی کار می‌کرد. در یک سال آخر پیش از سفر فضایی هم یکی از رؤسای کارگروه علمی مأموریت آمریکایی-روسی بود.

سرانجام در بهار ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) برای فضانوردی انتخاب شد و تابستان همان سال آموزش‌های او آغاز شد. پس از طی‌کردن دو سال تمرین و آموزشْ وظایف فنی را در شاخه‌ی برنامه‌ریزی عملی اداره‌ی فضانوردان برعهده گرفت و یک سال مدیر گروه پشتیبان آزمودن خدمه در روسیه بود. نخستین سفر او به فضا در مأموریت پنجم به ایستگاه فضایی (Expedition 5) در روز ۵ ژوئن ۲۰۰۲ (۱۵ خرداد ۱۳۸۱) سوار بر شاتل اندیور آغاز شد. شاتل دو روز بعد به ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) متصل شد و خانم ویتسون به همراه فضانوردان همکارش وارد ایستگاه شد و شش ماه بعدی را در ایستگاه سپری کرد. او در این مدت در نصب بخش‌های مختلف ایستگاه همکاری داشت و نخستین راهپیمایی فضایی خود را به مدت ۴ ساعت و ۲۵ دقیقه انجام داد. او لقب نخستین افسر علمی ناسا را در این سفر دریافت کرد و ۲۱ آزمایش در زمینه‌ی علوم زیستی انسان و پدیده‌ی ریزگرانش انجام داد.

پگی آنت ویتسون در مأموریت ایستگاه فضاییِ خود لقب نخستین افسر علمی ناسا را دریافت کرد و ۲۱ آزمایش در زمینه‌ی علوم زیستی انسان و پدیده‌ی ریزگرانش انجام داد.

در ژوئن ۲۰۰۳ (خرداد ۱۳۸۲) فرمانده مأموریت ۱۴روزه‌ی نیمو ۵ در آزمایشگاه زیرآبی آکواریوس شد. (برنامه‌ی نیمو را ناسا برای آماده‌سازی فضانوردان برای کاوش‌های فضایی طرح‌ریزی کرده است و این آزمایشگاه در عمق حدود ۱۹ متری زیر آب‌های ساحل فلوریدا قرار دارد.) خانم ویتسون از پاییز ۲۰۰۳ به مدت یک سال و نیم نایب رئیس اداره‌ی فضانوردان ناسا بود و شش ماه بعدی هم رئیس شاخه‌ی عملکردهای ایستگاهی در اداره‌ی فضانوردان بود.jsc2005e42627

دومین پرواز فضایی او در مأموریت Expedition 16 و سوار بر فضاپیمای سایوز ۱۱-TMA روسی در روز ۱۰ اکتبر ۲۰۰۷ (۱۸ مهر ۱۳۸۶)‌ آغاز شد. او در این مأموریت پنج‌ماهه فرمانده ایستگاه بود و نخستین زنی شد که به فرماندهی ایستگاه فضایی رسید. جالب این‌که طی اقامت او در ایستگاه، مأموریت ۱۲۰-STS شاتل هم به فرماندهی پَمِلا ملروی به ایستگاه آمد و این نخستین بار در تاریخ ایستگاه فضایی شد که دو فرمانده زن هم‌زمان در مدار بودند. خانم ویتسون در این ۵ ماه برای نصب برخی از بخش‌های ایستگاه چند راهپیمایی فضایی انجام داد و در همین مأموریت بود که مجموع زمان راهپیمایی‌های فضایی او از سونیتا ویلیامز پیشی گرفت و با ۳۲ ساعت و ۳۶ دقیقه بیشترین زمان راهپیمایی فضایی و همچنین بیشترین تعداد راهپیمایی (۵ بار) را در میان زنان فضانورد به دست آورد. (البته همان‌طور که در مقاله‌ی سونیتا ویلیامز خواندید، او در سفر اخیرش به ایستگاه هر دو این رکوردها را با مجموع ۵۰ ساعت و ۴۰ دقیقه در ۷ راهپیمایی فضایی دوباره از آنِ خود کرد.)

پگی ویتسون در پایان مأموریت دوم سوار بر فضاپیمای سایوز ۱۱-TMA به زمین بازگشت. این همان فضاپیمایی بود که خانم یی سو-یئون (فضانورد کره‌ای) هم در آن حضور داشت. این فضاپیما حین بازگشت به زمین با شیبی بیشتر از حالت عادی وارد جو شد و به این ترتیب باعث واردآمدن نیروی گرانشی ۱۰ برابر بیشتر از نیروی گرانش روی زمین به بدن فضانوردان شد. همچنین کپسول سایوز ۴۲۰ کیلومتر دورتر از نقطه‌ی تعیین‌شده فرود آمد. البته هر سه فضانورد سالم بودند ولی می‌بایست تحت نظر پزشک معاینه می‌شدند.190789main_jsc2007e045195_small

خانم ویتسون پس از بازگشت از فضا از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ (۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱) رئیس اداره‌ی فضانوردان ناسا بود. این نخستین باری بوده که یک زن و نیز فردی غیرخلبان به این سمت گمارده می‌شود. اکنون او از این سمت کناره‌گیری کرده و با ۵۳ سال سنْ همچنان فضانورد فعال ناسا محسوب می‌شود. پگی ویتسون با مجموع ۳۷۶ روز حضور در فضا فعلاً باتجربه‌ترین فضانورد زن و بیستمین فضانورد از این نظر در میان زنان و مردان همکارش است.

خانم ویتسون تاکنون مدال‌ها و نشان‌های افتخار بسیاری دریافت کرده است؛ ازجمله مدال رهبری ممتاز ناسا (۲۰۰۶)، مدال پرواز فضایی ناسا (۲۰۰۲)، جایزه‌ی دستاورد گروهی برای برنامه‌ی شاتل-میر (۱۹۹۶)، جایزه‌ی رندلف لاولِیس دوم از انجمن فضانوردان آمریکا (۱۹۹۵)، مدال خدمت خارق‌العاده از ناسا (۱۹۹۵، ۲۰۰۲ و ۲۰۰۶)، نشان تقدیر ناسا (۱۹۹۴)، و مدال شایستگی در کاوش فضایی (روسیه ۲۰۱۱) به پاس تقدیر از مشارکت چشمگیر در بهبود همکاری‌های بین‌المللی در پروازهای سرنشین‌دار فضایی.

از همین مجموعه:

زنان فضانورد: از کارخانه‌ی نخ‌ریسی تا پرواز به فضا

زنان فضانورد: سالی راید

زنان فضانورد: شَنون لوسید؛ فضانورد افسانه‌ای ناسا

زنان فضانورد: سوِتلانا ساویتسکایا؛ رویای پرواز او را به فضا رساند

 زنان فضانورد: از سرزمین آفتاب به سوی فضا 

 زنان فضانورد: آیلین ماری کالینز

زنان فضانورد: کریستا مَک‌آلیف؛ آموزگار تاریخی که به تاریخ پیوست

زنان فضانورد: جودیت رِزنیک؛دومین زن کشته‌شده در سانحه‌ای فضایی

زنان فضانورد: لارل کلارک؛ زندگی، جادویی که همه‌جا جریان دارد

زنان فضانورد: پیشگامان سرمشقی ندارند

زنان فضانورد: مسافران چشم‌بادامی فضا

زنان فضانورد: فضانورد هندی- آمریکایی؛ صاحب دو رکورد در پرواز فضایی

زنان فضانورد: باربارا ردینگ مورگان؛ سرانجام آموزگاری به فضا رفت

زنان فضانورد: مِی جِمیسن؛ نخستین زن آفریقایی‌تبار در فضا

زنان فضانورد: مارگارت رِی سِدان؛ پزشک فضانورد

زنان فضانورد: بانی دانبار؛ علم‌آموزی، کلید حل مشکلات

زنان فضانورد: روبرتا باندر، نخستین زن فضانورد کانادایی

زنان فضانورد: هلن پاتریشیا شارمن

درباره نویسنده

146مطلب نوشته است .

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress