روشی جدید برای یافتن سیارات فراخورشیدی

130513152840-large

جست‌وجوی سیارات فراخورشیدی معمولاً دشوار است چراکه این سیارات کوچک، کم‌نور و به ستاره‌‌اشان نزدیکند. دو روشی که بیشتر برای یافتن آن‌ها استفاده می‌شود روش‌های سرعت‌ شعاعی و گذر هستند. اما گروهی از دانشمندان راه جدیدتری برای شکار این سیارات یافته‌اند، راهی که در آن از نظریه‌ی نسبیت خاص اینشتین استفاده می‌شود.

در سال ۲۰۰۳/۱۳۸۲، اوی لوب Avi Loeb و اسکات گاودی Scott Gaudi راهی برای یافتن سیارات فراخورشیدی پیشنهاد کردند که بر نظریه‌ی نسبیت خاص تکیه داشت. در این روش جدید دانشمندان در جست‌وجوی سه اثر کوچک‌اند که به‌طور همزمان هنگام گردش سیاره در مدارش به دور ستاره‌ی مادر رخ می‌دهند.

اثر نخست:

 اثر «پرتو،Beaming» اینشتین باعث می‌شود ستاره هنگامی‌که به ما نزدیک‌تر می‌شود درخشش بیشتری پیدا می‌کند و برعکس هنگامی که از لحاظ ظاهری دورتر می‌شود، نور آن هم کم‌تر می‌شود. این اثر چیزی شبیه به اثر دوپلر است، اثر دوپلر نسبیتی! که در آن حرکت نسبی ستاره و سیاره بر میزان درخشش دریافتی ما اثرگذار است.

اثر دوم:

علاوه بر این‌که نیروی گرانش ستاره بر سیاره وارد می‌شود، سیاره هم اثرات کشندی بر ستاره‌ی خود دارد. به طوری‌که ستاره‌ی مادر بسیار اندک کِش می‌آید و حالتی تخم‌مرغی شکل می‌یابد. هنگامی‌که به این تخم‌مرغ از پهلو نگاه کنیم از آن‌جایی که سطح بیشتری از ستاره دیده می‌شود، درخشان‌تر هم به نظر می‌رسد.

اثر سوم:

سومین اثر کوچک مربوط نور بازتاب‌شده‌ی خود سیاره است.

هنگامی‌که «سیاره‌ی اینشتین یا کپلر- ۷۶b» با این روش کشف شد ابتدا وجود آن با استفاده از روش سرعت شعاعی تأیید شد. پس از آن با بررسی داده‌های کپلر معلوم شد که سیاره از جلوی ستاره‌اش عبور می‌کند و این فرصت دیگری بود تا با استفاده از روش گذر وجود این سیاره تأیید شود.

کپلر-۷۶b سیاره‌ای از گونه‌ی «مشتری داغ» است که هر ۱/۵ روز به دور ستاره‌اش می‌گردد. قطر این سیاره ۲۵ درصد بزرگ‌تر از مشتری و وزن آن دوبرابر غول منظومه‌ی شمسی است. ستاره‌ی مادر این منظومه از نوع طیفی F است و دوهزار سال نوری از زمین فاصله دارد. این منظومه در صورت‌فلکی قو قرارگرفته است. 

این سیاره با ستاره‌‌اش در قفل گرانشی قرار گرفته است و همیشه یک سوی آن به ستاره است (مانند ماه که در قفل گرانشی با زمین است). دمای کپلر- ۷۶b، ۲۰۰۰ درجه‌ی سانتی‌گراد است و دانشمندان دریافته‌اند که جریان‌ بادهای شدید گرما را به سراسر این سیاره منتقل می‌کند. این نخستین‌باری است که این جریان‌های باد در نور مرئی مشاهده می‌شوند و برای بار دوم است که چنین بادهایی رصد می‌شوند. بار نخست تلسکوپ فضایی اسپیتزر در نور فروسرخ این بادها را در در سیاره‌یHD 189733b  رصد کرده بود.  

این روش جدید تا به حال سیارات زمین‌مانندی را کشف نکرده است اما فرصت بی‌نظیری برای کشف این دسته از سیارات در اختیار دانشمندان می‌گذارد. چراکه این روش نیازی به طیف‌سنجی بسیار دقیق (مانند روش سرعت شعاعی) یا هم‌خطی دقیق ستاره و سیاره از دید زمین(مانند روش گذر) ندارد.

منبع: Sciencedaily.com

درباره نویسنده

166مطلب نوشته است .

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress