گفت‌وگو: در جست‌وجوی گودال‌های برخوردی

گودال برخوردی کمیل Kamil  در مصر که در تصاویر ماهواره‌ای گوگل‌ارث پیدا شد.

گودال برخوردی کمیل Kamil در مصر که در تصاویر ماهواره‌ای گوگل‌ارث پیدا شد.

IMG_0003حامد پورخرسندی منجم آماتور جوانی است که به گفته‌ی خودش از ۱۲-۱۳ سالگی شیفته‌ی آسمان شب شد و رصد آسمان را شروع کرد. به علت علاقه‌ای که به شهاب‌سنگ‌ها داشت از ابتدا رشته‌ی ‌زمین‌‌شناسی را انتخاب کرد و اکنون هم در مقطع کارشناسی‌ارشد در دانشگاه تهران تحصیل می‌کند. علاوه‌بر این نام پورخرسندی در لیست داوران رقابت‌های رصدی شاخه‌ی شکسته‌ی انجمن نجوم ایران هم دیده می‌شود. او در ماهنامه‌ی نجوم فعالیت می‌کند.

اما نکته‌‌ای که او را از باقی علاقه‌مندان به این رشته متمایز می‌کند پشتکارش در ادامه‌ی  پژوهشی است که خودش تعریف کرده است و در کنار تحصیل دنبال می‌کند. اما علت این گفت‌وگو خبری است که چندی پیش درباره‌ی او در وب‌سایت Universetoday منتشر شد. در این خبر به پورخرسندی به پروژه‌ی جست‌وجوی گودال‌های برخوردی اشاره کرده بود. ما هم بلافاصله به سراغش رفتیم با او گفت‌و‌گو کردیم تا چند و چون داستان را از زبان خودش بشنویم. 

گفت‌وگو از ساناز مصطفی‌زاده

اول از همه درباره‌ی پروژه‌ی خودتون و البته پروژه‌ای که با نام پروژه‌های «شهروند-دانشمند، Citizen Scientist» می‌شناسیم برامون توضیح بدید.

درواقع در پروژه‌ی «شهروند-دانشمند، Citizen Scientist»، شهروندان یا همان مردم عادی کار علمی انجام می‌دهند که در جهت کمک به پروژه‌های بزرگ‌تر و تخصصی‌تر علمی است. مثلاً از این پروژه‌ها می‌‌توان از پروژه‌ی«ستی در خانه، SETI at Home» نام برد که در اون مؤسسه‌ی ستی سیگنال‌های رادیویی را دریافت می‌کند و برای تجزیه و تحلیل آن‌ها از کامپیوترهای شخصی داوطلب‌ها استفاده می‌کند. پروژه‌ی دیگری که می‌توان نام برد، «گلکسی زو،Galaxy Zoo» است که در اون داوطلب‌ها با دیدن تصاویر کهکشان‌ها به دسته‌بندی اون‌ها می‌پردازند. 

ما پروژه‌ای را شروع کردیم که در آن به جست‌وجوی گودال‌های برخوردی در ایران می‌پردازیم. البته به جایی وابسته نیستیم و از دیگران خواستیم تا اگر مایلند پس از یک سری آشنایی با بررسی تصاویر ماهواره‌ای در محیط گوگل ارث، موارد جالبی رو که مدنظر هست به ما گزارش بدهند. البته منظور از جالب این است که عوارض خاصی رو با اندازه‌ها و شکل‌هایی که از پیش مشخص کردیم پیدا کنند و به ما گزارش بدهند.

ایده‌ی تشکیل این گروه زمانی به ذهن‌مان رسید که گزارش‌های بسیاری درباره‌ی عوارضی دریافت می‌شد که ادعا می­‌شد شاید عوارض برخوردی باشند. اما بعد از بررسی معلوم می‌شد که این عوارض گودال برخوردی نیستند. از طرفی ایران کشور وسیعی است و احتمال یافتن گودال‌های برخوردی در آن بسیار زیاد است. مثلاً در کانادا یا مصر گودال‌هایی به کمک تصاویر نرم افزار گوگل ارث کشف شد که پیش از این ثبت نشده بودند. این گودال‌ها با بررسی تصاویر ماهواره‌ای در کامپیوترهای شخصی کشف شدند.  بنابراین می‌شه گفت که پروژه‌ای که ما تعریف کردیم به نوعی پروژه‌ی شهروند-دانشمند است.  

آیا این پروژ‌ه‌ی جست‌وجوی گودال‌های برخوردی  در سایت Citizen Scientist تعریف شده یا خیر؟ اگر در سایت تعریف نشده آیا تصمیم ندارید که معرفیش کنید؟

خب ما در آینده می‌تونیم بعد از توسعه‌ی کارمان این پروژه رو در این وب‌سایت ثبت کنیم ولی قبل از آن ترجیح می‌دهیم کار را تا مرحله‌ی مناسبی پیش ببریم.

آیا درباره‌ی این پروژه اطلاع‌رسانی کردید؟ چون ما خبر این پروژه رو در وب‌سایت یونیورس‌تودی دیدیم و در منابع فارسی هیچ خبری درباره‌ی پروژه‌ی شما نبود. و لطفاً بگید که اگر کسی مشتاق باشه که در این پروژه فعالیت کنه چطور باید با شما ارتباط برقرار کنه؟

گودال برخوردی کمیل آن‌طور که در نصاویر گوگل‌ارث دیده می‌شد

گودال برخوردی کمیل آن‌طور که در نصاویر گوگل‌ارث دیده می‌شد

دو سال پیش وب‌سایتی راه‌اندازی کردیم و درباره‌ی پروژه توضیح دادیم و از دیگران هم خواستیم اگر مایلند در آن شرکت کنند. کسانی بودند که مایل به همکاری بودند اما متأسفانه فقط تا حدی تونستیم پروژه را پیش ببریم چون همکاری دوستان ادامه پیدا نکرد. بعد از مدتی هم سایت بسته شد  و ما خودمان این کار رو پیش بردیم. اما افرادی که مایلند در این زمینه همکاری کنند می‌توانند با خود من تماس بگیرند. ما این افراد رو آموزش می‌دهیم و بعد از مدتی می‌تونند در پروژه به ما کمک کنند.

شما گفتید که این پروژه به نوعی پروژه‌ی شهروند-دانشمند محسوب می‌شه اما در سایت ثبت نشده است. می‌تونید درباره‌ی خبری که در سایت یونیورس تودی راجع به پروژه‌ی شما آمده بود توضیح بدید؟

من مقاله‌ای به پنجمین کنفرانس «برخوردهای بزرگ شهاب سنگی و تحول سیاره‌ای» که قراره در سادبری کانادا برگزار بشه ارائه کرده بودم و مطلب من گزارشی از کارهای گذشته این گروه در رابطه با جست‌وجوی گودال‌های برخوردی در ایران بود که یکی از نویسندگان یونیورس تودی این مطلب رو خونده بود و با من تماس گرفت که در راستای این مقاله با من مصاحبه کرد و بعداً در وب‌سایت یونیورس‌تودی منتشر شد.

ما خوشحالیم که شما هم‌چنان پی‌گیر این پروژه هستید و به طور تخصصی و حرفه‌ای اون رو دنبال می‌کنید. اگر نکته‌ای دیگه‌ای به ذهنتون می‌رسه بگید.

اهمیت کشف گودال‌های برخوردی با قطر کوچک‌تر از یک کیلومتر در این هست که اطلاعاتی را درباره‌ی ورود مواد غیرزمینی در بازه‌های زمانی گوناگون به زمین به ما می‌دهد البته اطلاعات درباره‌ی گودال‌هایی با اندازه‌های خیلی بزرگ و خیلی ریز زیاد هست ولی اطلاعات چندانی در مورد اجرام با اندازه‌ی میانه وجود نداره که با کشف آثار برخوردی این مواد به شکل گودال میشه تقریب نسبتاً مناسبی رو از فراوانی برخوردها طی زمان به دست آورد. تا به حال تنها ۱۸۰  گودال برخوردی شناسایی شده که با بررسی‌های بیشتر میشه موارد احتمالی شناسایی نشده را به کمک چنین پروژه‌هایی کشف کرد.

بررسی گودال‌های برخوردی اطلاعات فراوانی رو در مورد تغییرات ایجاد شده در مواد جامد زمینی به ما می‌دهد. با بررسی اون‌ها می‌شه به فراوانی و احتمال چنین برخوردهایی در آینده پی برد و البته با کشف انواع جدید به نوعی منبعی برای گردشگری علمی هم میتونه تأمین بشه.

اگر به پروژه‌ی «جست‌وجوی گودال‌های برخوردی» علاقه‌مندید می‌توانید از طریق ای‌میل با حامد پورخرسندی ارتباط برقرار کنید و در این پروژه با او همکاری کنید.

[email protected]

درباره نویسنده

98مطلب نوشته است .

  • آقای پورخرسندی واقعاً فعال هستند. براشون آرزوی موفقیت می‌کنم.

تمام حقوق این سایت برای © 2017 كانوت. محفوظ است.
Powered by Persian Wordpress